Tekens van leven

De Tao in woord en beeld.

Over de historie van dit Tao project.

In 2002 wilden George Burggraaff en Roeland Schweitzer een boek maken over "aarde, water, vuur en lucht". George zou de foto's leveren, Roeland de teksten.
Het is uiteindelijk dit Tao project geworden, de website www.tekensvanleven.nl en de periodieke nieuwsbrief waarop u een abonnement kunt nemen.

Toen Roeland 21 werd (in 1973) kreeg hij een prachtig boek met sfeervolle, verstilde zwart wit foto's, Chinese karakters en Engelse teksten.
Tao Te Ching, "a new translation by Gia-Fu Feng and Jane English", zo heette het.

Roeland: ’Het boek fascineerde me, maar eigenlijk begreep ik niet veel van het Engels, laat staan dat ik het geheel systematisch las. Taoïsme? I Tjing? Yin Yang?
In mijn studententijd had ik er even aandacht voor en het bleef zachtjes doorgonzen in mijn hoofd. Ik wilde dat mooie, mysterieuze boek ooit een keer naar het Nederlands vertalen om er iets meer van te begrijpen. George vond het een goed plan.’

Abonnees
We wilden ons werk graag delen. Daarom kozen we voor publicatie op internet.
We vroegen vrienden of ze belangstelling hadden voor de ontwikkeling.
Zo begonnen onze ’abonnees’.
Inmiddels delen we onze stappen met ruim 3000 geïnteresseerden.
Dit is een bijzonder aspect van deze reis.
Indien u ook een mailtje wilt ontvangen als een nieuw teken van leven ‘klaar’ is,
dan kunt u hierop een gratis abonnement nemen.

Onze ontwikkeling
De Tao bevat 81 korte teksten. Iedere week een tekst afronden en er een foto bij zoeken, dat was het plan. In maart 2003 begonnen we.
In mei 2005 verscheen 'teken van leven 81' en daarmee was de serie compleet.
Maar het was het nog niet. We besloten om opnieuw te beginnen. Een tweede ronde.
De eerste vertaling ontbeerde soms overzicht en inzicht.
In die paar jaar was er een wereld opengegaan, de moeite waard om toe te voegen.

De twee ronde heeft per tekst een toelichting en er is sinds 2006 een trefwoordenindex.

De oorspronkelijke eerste serie blijft toegankelijk. Zie bijvoorbeeld de oude tekst 1.
Zo kunt u vergelijken en krijgt u een idee van de interpretatieruimte en van onze ontwikkeling. Overigens is het vertalen schipperen. Vertaal je zo letterlijk mogelijk of meer poëtisch? En wat moet je dan kiezen uit het brede begrippenkader dat in één karakter besloten kan liggen. De Tao verzen bevatten een sterk ritme en veel herhaling, belangrijk voor mondelinge weergave en overlevering. Dit is vrijwel niet in het Nederlands op te lossen, zonder (te) ver van de lettterlijke tekst af te dwalen.

Tussen deskundigen zijn uitgebreide discussies over de interpretatie van het Chinees. Roeland heeft intussen een boekenplank met Tao versies. Na Gia-Fu Feng ging Roeland de Engelstalige versie van Wing Tsit Chan gebruiken, evenals de Engelstalige versie van Robert G. Henricks. Deze is gebaseerd op de Ma-wang-tui teksten die in 1973 zijn gevonden. Hierin staan de teksten van het tweede deel over het Te, de innerlijke kracht, aan het begin. Ook gaat Henricks in op de verschillen in de gevonden teksten. Van belang voor Roeland is bovendien de Nederlandse versie van sinoloog en Tao meester Kristofer Schipper. Erg mooi in zijn eenvoud is ook de Nederlandse vertaling van Bartho Kriek.

De wereld van een Chinees karakter is veelal onmogelijk in een enkel Nederlands woord weer te geven. Je moet naar omschrijvingen toe. Voor het Chinese Te kies ik, naar Kristofer Schipper, voor 'Innerlijke kracht', dat toch echt iets anders betekent dan het veelal gebruikte 'deugd'.
Dit soort keuzes maken het Nederlands breedsprakiger dan het kernachtige Chinees. De 81 Tao teksten beslaan in het Chinees amper tien pagina's, ruim 5000 Chinese tekens, deze pagina telt al 1000 woorden. Hoewel Roeland geen Chinees kent, benutte hij diverse versies van de Tao, waarin de oorspronkelijke Chinese tekens worden toegelicht.
Jaap Voigt heeft een Nederlandse versie met toelichting geschreven, met een losse bijlage met de Chinese karakters, inclusief bespreking.
Op internet kunt u het Chinees eveneens vinden, inclusief goede en beroemde vertalingen van Waley, Baihua, Lau, Julien en Wilhelm.

Zie ook de links naar andere Tao vertalingen.
Het maken van de tweede versie gaat heel langzaam. Buiten schijnt vaak de zon en er zijn andere bezigheden.
Bovendien was de ultieme Tao vertaling van Kristofer Schipper in aantocht. Zie verderop deze pagina.

Hoe komen de tekens van leven tot stand?
Roeland zoekt de woorden aan de hand van een aantal Engelse en Nederlandse vertalingen en toelichtingen. De woorden stuurt hij naar George. George levert (soms) commentaar en stelt enige foto's voor. Daar geeft Roeland commentaar op, of hij kiest, waarna George de definitieve keuze bepaalt. Roeland ontwikkelt de website en attendeert 'de abonnees' op de nieuwe pagina.

Lao Tze studiegroep
In november 2005 is door John Willemsens van de Boeddhistische Advayavada Stichting een Lao Tze studie-groep opgericht, waarvan Roeland moderator is.
Hier kun je met anderen over de Tao van gedachten wisselen. Dat gebeurt zelden.
Je kunt je inschrijven via Lao-tse-subscribe@yahoogroups.com

John en Anne Willemsens

John Willemsens Tao vertaling is een belangrijke bron. Hij is Nederlander met zijn wortels in Argentinië. Hij werkt dagelijks aan zijn Advayavada project, een seculier, agnostisch Boeddhisme. John is het vaak niet eens met Roelands Tao interpretatie en vindt dat hij dichter bij de bron (Lao Tse) moet blijven.

Claar Kolff bij de Wilgentroon

En verder
Een andere bron is Claar Kolff-Reijnvaan.
Zij leest de Tao al vele jaren, praat er vaak over met Roeland en levert soms commentaar op de teksten.
Claar Kolff zegt over de Tao: 'Ik ben de weg, de waarheid en het leven.
Op 7 juni 2005 schreef Claar als voorwoord in de mooie (en klassieke) Tao vertaling van Ir. J.A. Blok 'het opperste goede is als water.'
Op 6 april 2011 is Claar Kolff overleden.

In 2009 volgde Roeland een cursus bij sinoloog dr. René Ransdorp.
Hier bespraken we aan de hand van het oorspronkelijke Chinees de betekenissen en achtergronden van de Tao Te Tjing.

Kristofer Schipper (1934) begon in 1955 in Leiden aan een studie sinologie en werd al snel gegrepen door de Tao en het Taoïsme. Hij werd Tao meester in Taiwan en vervolgens hoogleraar sinologie in Parijs. In 1982 verscheen in het Frans, en in 1988 bij Meulenhoff in vertaling,
‘Tao, de levende religie van China’.

Kristofer Schipper realiseerde in 2007 de vetrtaling van de ‘Zhuang Zi, het grote klassieke boek van het taoïsme’, dat nog niet eerder in het Nederlands was vertaald. Een vrolijk, verbijsterend, absurd en geweldig boek.

Uiteindelijk verscheen in 2010 ook de Nederlandse Tao vertaling van Schipper. Deze versie is sterk gelinkt aan zijn Zhuang Zi, een van de drie canoniek Taoístische boeken. Het boek bevat toelichtingen per tekst, een verbeterde Chinese versie en zeer verhelderende achtergronden. Door dit boek zijn mijn vragen over de Tao opgelost!
Lao Zi, het boek van de Tao en de innerlijke kracht. ISBN 978 90 457 0291 9.

Mijn vraag was wat ik u nog te bieden heb?
Koop de versies van Kristofer Schipper of / en van Bartho Kriek!
Dat zijn echter boeken op papier en dit is een internet-versie. Vrij bruikbaar voor iedere belangstellende. Alleen op de foto's zit copyright. De trefwoordenindex is de moeite waard. De toelichtingen geven veel dwarsverbanden. Geleidelijk aan is er een nieuwe balans ontstaan, een eigen koers, duidelijk en voldoende op de Tao geënt om verantwoord te zijn.

Tot slot, op internet staan veel meer inspirerende bewerkingen, er liggen talrijke Tao boeken in de boekhandel, u kunt van de eerste negen teksten op deze site kaarten bestellen en voortdurend blijkt dat er een weg te gaan is tussen een beetje weten en daadwerkelijk doen, het onbevangen en volledig volgen van de Tao, de weg van je hart. (zie ook tekst 21 en tekst 70).
Ik wens u een prachtige reis.
r.s.

Terug naar de beginpagina