Verantwoording bij deze site over de Tao Te Tjing, ©  foto 2017  George Burggraaff
© 2018 George Burggraaff


Zie ook de historie van deze site.


Voor deze site gebruik(te)  ik o.a. de volgende boeken
(plus de naam van de auteur):
  • Lao Zi , Het boek van de Tao en de innerlijke kracht. Kristofer Schipper.
  • Tao Te Ching, 'a new translation by Gia-Fu Feng and Jane English'.
  • De weg van Lao Tse. Johan Willemsens.
  • Lao Tzu, Tao Te Ching, a book about the way and the power of the way, Ursula K. Le Guin
  • The way of Lao Tzu, Wing-Tsit Chan.
  • Lao Tzu, Tao Teh Ching. John C.H. Wu.
  • Lao-Tzu Te-Tao Ching. Robert G. Henricks.
  • Lao Tzu. Tao Te Ching. D.C. Lau.
  • Mysteriën van Tao en de DaoDeJing van Henri Borel
  • Lao Tse Tao Te King. Michael Baker / Huib Wilkes
  • Tao Te Ching, the ancient classic, Tom Butler Bowdon
  • Tao Te Ching, de kunst van de Harmonie. Chad Hansen.
  • Laozi Daodejing. Bartho Kriek.
  • Lau-Tze Tau Teh Tsjing. Ir. J.A. Blok.
  • Zhuang Zi, het grote klassieke boek van het taoïsme. Kristofer Schipper.
  • Taoïsme, de weg om niet te volgen,  Patricia de Martelaere.
  • Wu wei. Henri Borel.
  • Zwervend met Zhuang Zi. René Ransdorp.
  • Filosofie met de vlinderslag. De Daoistische levenskunst van Zhuangzi. Woei-Lien Chong.
  • Inleiding Taoïstische filosofie. Michel Dijkstra (redaktie)
  • LaoZi, Dao De Jingh. Het scheppende beginsel en haar werking plus toelichting aan de hand van de chinese tekst. Jaap Voigt.
  • Tao, de levende religie van China. Kristofer Schipper.
  • Tao voor het Westen. Knut Walf.
  • The importance of living. Lin Yutang.
  • De Tao van de wijsheid. Chungliang Al Huang en Jerry Lynch.
  • De Tao van Leiderschap. John Heider.
  • Tau en Christendom. John R. Mabry
  • Tao Magic. The secret language of diagrams. Laszlo Legeza.
  • Taoïsme. Jennifer Oldstone-Moore
  • De geest van Tao. Thomas Cleary.
  • Confucius, de gesprekken. Kristofer Schipper.
  • I Tjing, een gids voor het leven. Brian Browne Walker.

Verantwoording.

De eigenzinnige sinoloog Henri Borel publiceerde in 1897, voor het eerst, direct uit het Chinees, een Nederlandse vertaling van de Tao Te Tjing.
Sindsdien zijn er tientallen versies in het Nederlands verschenen.
Ze zijn meestal niet direct uit het Chinees vertaald, maar indirecte samenraapsels uit meerdere (Engelse, Nederlandse, Duitse, Franse)  vertalingen, zo ook deze site.

In de kolom links staan de versies van de Tao Te Ching die ik ken. Ze zijn allemaal net even anders, tot en met flink verschillend. Je kunt de Tao Te Tjing heel letterlijk, maar wel volkomen onbegrijpelijk, vertalen. Een Chinees teken kan staan voor uiteenlopende begrippen. Er zijn verschillen in de bronteksten, er zijn verschillende interpretaties en invalshoeken, overschrijffouten. Allemaal leiden ze tot verschillende vertalingen. Soms worden Tao vertalingen gebruikt voor politieke doelen en voor eigen agenda's. 

Eerste versie

Voor mij begon dit project in april 2003, volkomen onwetend, met de start van een vertaling van de prachtige Engelse versie van Gia-Fu Feng en Jane English. Gelukkig was dit een zeer goede bron voor de eerste versie van de Tao Te Tjing op deze site.

De Chinese tekens met Nederlandse vertaling per teken kreeg ik voor het eerst onder ogen in 2006. Lang maakte ik bovendien gebruik van een mooie website van een Franse sinoloog met diverse beroemde vertalingen, waarop bovendien de Chinese tekens stonden met betekenis en uitleg. Deze site is helaas offline. Online is er uiteraard heel veel over de Tao en het Taoïsme te vinden.

De kracht van de hyperlink.

Indirecte bewerkingen, van niet-sinologen zoals ik, zijn in principe riskant en 'verdacht'. Wat voegen ze toe? Soms de schoonheid van een dichter, vaker de behoefte om op te voeden. Soms gaat het om een eigen studie en de zoektocht van de maker. Soms de behoefte om kennis te delen.

Wat is een slecht mens? De zorg van een goed mens. Tekst 27

Deze site is een mengsel van dit alles. Er staan twee Nederlandstalige versies van de 81 teksten van de Tao Te Tjing op. Per tekst en per sleutelwoord is er toelichting beschikbaar.  Tot slot is er een vrije bewerking voor kinderen.

Waar mogelijk heb ik dwarsverbanden toegevoegd, de kracht van de hyperlink. Het kris kras een poosje door de teksten en toelichtingen dwalen is een leuke en zelfs Taoïstische  manier om de Tao Te Tjing en het Taoïsme te verkennen.  

In de tweede versie, vanaf 2006 heb ik vaak goed naar het oorspronkelijke Chinees gekeken en soms vooral gezocht naar een goede balans tussen de verschillende interpretaties. Zo hier en daar kunt u een blik werpen 'achter de schermen'.
De Tao voor kinderen, tot slot, is in de geest van de Tao, lekker los, spelen met de tekst. Het voelt als een heerlijk slotaccoord van 15 jaar ontdekken, schrikken, vastlopen, loslaten en genieten van de altijd weer verrassende Tao, de Tao Te Tjing en het Taoisme.

Toelichtingen per tekst, trefwoorden, titels

In de tweede versie is het geheel van toelichtingen per tekst, trefwoorden, achtergrondinformatie en dwarsverbanden ontstaan. De basisbegrippen uit het Taoïsme hebben eigen pagina's gekregen, verzameld in de trefwoordenindex en ik heb titels toegevoegd als een vorm van onderwerp-indicatie. De oorspronkelijke tekst bevat geen titels.

Tao leraren

Geleidelijk aan kreeg ik Tao leraren.
Allereerst John Willemsens, die in 1990 een Tao vertaling publiceerde. Van de scherpe discussies met hem  heb ik vooral meegenomen dat het nog knap lastig is om niet voortdurend vanuit een Christelijk / westers perspectief te lezen / denken / vertalen.
Claar Kolff, dorpsgenote, had de Tao. Tot haar dood in 2011 was ze mijn bijna dagelijks aanlooppunt. Mijn moeder uit de Tao.
In 2006 haalde ik bij uitgeverij Servire een fotokopie op van de Chinese tekst met per teken een vertaling / uitleg. Dit was een bijlage bij de Dao De Jing vertaling van Jaap Voigt. Een openbaring.
Bij de in 2017 overleden sinoloog René Ransdorp leerde ik in 2008 een paar van de Chinese teksten zorgvuldig lezen aan de hand van de versie van Robert G. Henricks. René was de eerste die me aanzette om vooral te gaan zwerven met de Tao.

Sinoloog en Tao meester Kristofer Schipper heeft me bijna doen struikelen. Wat was nog het nut van mijn versie in vergelijking met de superieure kwaliteit van zijn vertaling die in 2015 zou verschijnen? Was ik wel deskundig genoeg om deze site aan te bieden? De nuancering kwam van Belgische filosofe Patricia de Martelare met haar prachtige bijdrage 'Taoïsme, de weg om niet te volgen' (2006). 
Het vriendelijke van de Tao Te Tjing vertaling van Kristofer Schipper, ' het boek van de Tao en de innerlijke kracht' , is de ruimte die hij anderen laat. Dit komt door zijn eigen persoonlijke vertaling. Bovendien heeft hij zijn vertaling gekoppeld aan dat andere, sprankelende canonieke Tao boek 'Zhuang Zi, de volledige geschriften' dat ook door hem is vertaald. Deze koppeling is meer dan aanvullend. Dat deze gecombineerde schat nu in het Nederlands beschikbaar is, getuigt van wijsheid bij uitgeverij Augustus. Kristoffer Schipper gaf mij onverwachts toch weer alle ruimte om 'mijn werkstuk' af te maken, zonder me overbodig en onbekwaam te voelen.

Mijn vader, in 2016 overleden, was geen actieve Tao leraar, maar toch waren zijn reacties, zijn humor en zijn Tao wijsheid gedurende de jaren dat deze site ontstond een belangrijke stimulans om zorgvuldig door te gaan.  

Eind 2016 kreeg ik het boek 'Filosofie met de Vlinderslag' van filosoof en sinoloog Woei-Lien Chong. Dit boek klaarde voor mij nog eens veel op, met name het begrip wu wei kreeg een rijkere inhoud. Bovendien kreeg ik voor het eerst helder vat op de koppeling van filosofie, oefenweg en levenskunst.

In 2017 verscheen bij de Rozekruispers een heruitgave van de eerste vertaling uit 1897 van Henri Borel. Hiermee was de cirkel rond.
'Tao is een godsbegrip en de enige vertaling voor Tao is God.' aldus Borel, tijdgenoot en vriend van Frederik van Eeden en Couperus.
Van het Christendom naar het taoïsme, terug naar een God zoals in het Christendom.

Een naaste 'leraar' op mijn weg is ook George (foto) Burggraaff. George heeft jaar in jaar uit, samen met zijn vrouw Ina, zorgvuldig de foto's bij iedere tekst uitgezocht en onvoorwaardelijk ter beschikking gesteld.

Mijn ontdekking en toewijding aan stemexpressie sinds 2006 heeft alles met mijn toenemend begrip van het Taoïsme te maken, want het Taoïsme is ook heel fysiek: ademhaling, meditatie, tai chi, puur zijn, in je lijf, puur doen, klank maken, zingen zonder woorden, niet vanuit het weten maar vanuit je innerlijke kracht: stemexpressie, Taoïstisch zingen. En er er zijn nabije universa, zoals India, waar ik dankzij Katri even heb rondgekeken, Japan, waar ik zakelijk mocht zijn, en het Boeddhisme. Daarom noem ik hier ook heel graag de prachtige Tao van Maarten Oldhof en zijn boek: 'In het voetspoor van de Boeddha'.

Van mijn vrouw Katri, mijn meest naaste leraar, kreeg ik in 2018 een prachtige versie van de Amerikaanse schrijfster Ursula K. Le Guin.
Beiden zijn goed voor verrassend heldere, tegendraadse en scherpe observaties rondom de Tao, mijn Tao, haar Tao, onze Tao en dit project.

De mooie weg, die geen weg is

Tien jaar studeren op de Tao is helemaal niet nodig, want je hebt de Tao al. Het is echt zonde van je tijd, want je bent de Tao al. Ga buiten spelen.
Kijk alleen maar naar de titel van het boek van Patricia de Martelaere, 'Taoïsme, de weg om niet te volgen'. Ooh al die geweldige Taoïstische paradoxen. Zie de uitspraak van de boedhistische monnik Thich Nhat Hanh: 'Home is the way, there is no way home.'

Tao voor kinderen: 2014-2019

Tot slot. De Tao Te Tjing voor kinderen is uiteindelijk onze eigen bijdrage aan het Nederlandse Tao landschap. Spelen met de Tao.
Ergens in 2019 is dit project afgelopen en verschijnt de Tao voor kinderen mogelijk als boek. U kunt dit proces volgen en de komende Tao verzen voor kinderen in uw mailbox ontvangen door een gratis abonnement op de 'nieuwsbrief' te nemen die telkens verschijnt als er een pagina klaar is.
 abonnement op Tao teksten


De Tao dat bent u, dat ben ik, dat zijn wij, dat is alles.
En voor jou, Katri, mijn enige echte Tao is de liefde,
Ik wens u een zachte Tao.

Roeland Schweitzer
Amerongen, 20 december 2013, voor het laatst bijgewerkt april 2018.